Article

โรคซึมเศร้า : โลกไม่เศร้าถ้าเข้าใจกัน


โดย เมื่อ

เป็นโรคซึมเศร้า จริงหรอ?

คำว่าโรคซึมเศร้า เรามักจะหมายถึง major depressive disorder (MDD) สังเกตว่าใช้คำว่า disorder ซึ่งแต่ก่อนมักใช้กับโรคที่ยังหาสาเหตุของการเกิดโรคไม่ได้  แต่ตอนนี้เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติของสารสื่อประสาท serotonin ในสมองลดลง

509864814

คนส่วนมากเคยรู้สึกเศร้าหรือสิ้นหวังอย่างน้อยสักครั้งในชีวิต แต่โรคซึมเศร้าทางการแพทย์ที่ถูกต้องจะต้องมีอารมณ์เศร้าเกือบทุกวันโดยเฉพาะในตอนเช้า หมดความสนใจในกิจวัตรประจำวันและความสัมพันธ์กับบุคคลรอบข้าง และจะต้องเคยมีช่วงที่เกิดอาการอย่างว่าติดต่อกันอย่างน้อยสองสัปดาห์ อาจมาพร้อมอาการข้างเคียงเหล่านี้ คือ

  1. เหนื่อยล้า
  2. รู้สึกไร้ค่าหรือผิดเกือบทุกวัน
  3. ไม่มีสมาธิ ขาดความแม่นยำในการตัดสินใจ
  4. นอนไม่หลับแต่หลับทียาว
  5. มีความคิดค่าตัวตาย
  6. น้ำหนักลดมากกว่า 5% ในหนึ่งเดือน

มีโรคที่คล้ายกับโรคซึมเศร้า Dysthymia เป็นรูปแบบที่เบากว่าแต่เรื้อรังกว่า MDD คือต้องมากกว่า 2 ปีอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตามคนสามารถมีภาวะซึมเศร้าเต็มรูปแบบในขณะที่มี dysthymia ก็ได้ แบบว่าเป็นทีเดียวพร้อมกันเลยสองโรคเลย

นี่เป็นแค่การอธิบายให้พอเห็นภาพของคำว่าโรคซึมเศร้า ทางการแพทย์นั้นยังมีเกณฑ์อื่นอีกหลายข้อและมีอีกหลายโรคที่คล้ายกัน วินิจฉัยแยกโรคได้ยาก ดังนั้นหากสงสัยตัวเองให้พบแพทย์และอย่าเดาเอง

ใครคิดว่าไกลตัว

จากการค้นคว้าข้อมูลพบว่า

พ.ศ. 2546:  ประเทศไทยมีคนเป็นโรคซึมเศร้าเกือบ 9 แสนคนจากประชากรไทย 63 ล้านคน มีปัญหาการฆ่าตัวตาย 1.8 ล้านคน

พ.ศ. 2551: ความชุกของโรคซึมเศร้าของคนอายุ 45 ปีเท่ากับ 29.2% และเพิ่มขึ้นตามอายุ

พ.ศ. 2553: อัตราการเป็นโรคซึมเศร้าในโรงพยาบาลคือ 11.5% ซึ่งเกี่ยวข้องกับปัญหาชีวิตคู่ สภาพจิตใจและประวัติเคยมีอาการซึมเศร้า

พ.ศ. 2557: เก็บข้อมูลคนไข้ที่มามาหมอด้วยอาการซึมเศร้า พบว่าเป็น MDD 88% dysthymia 12% และมี 50% เป็นทั้งสองอย่าง

พ.ศ. 2559: มีคนฆ่าตัวตายมากกว่า 5,000 คนต่อปีซึ่งมากกว่าการถูกฆ่าซึ่งมี 3,000-3,800 คนต่อปี

sad girl on the windowsill looking out the window

ปัจจัยเสี่ยง

หมอต้องถามคนไข้เรื่องประวัติที่มีปัจจัยประกอบเสี่ยงอยู่ประจำ เพื่อเป็นเหตุผลในการมั่นในว่าคนที่มาหาเราน่าจะเป็นโรคที่สงสัยจริง และเป็นข้อดีสำหรับคนไข้เองเพราะจะได้ตระหนักถึงโอกาสการเป็นโรคของตัวเอง

ปัจจัยที่แก้ไขไม่ได้ เช่น เพศหญิงซึ่งมีโอกาสเป็นโรคซึมเศร้ามากกว่าผู้ชาย 70% และอายุยิ่งมากยิ่งเพิ่มโอกาสการเป็นโรคซึมเศร้า

และปัจจัยที่สามารถแก้ไขได้ ซึ่งถ้าเราไปหาหมอ หมอก็จะหาวิธีบำบัดหรือหลีกเลี่ยง เช่น รักษาประวัติโรคเก่าทางจิตใจ เลิกกับแฟนเก่ามาก็พาไปกินดินเนอร์หนึ่งมื้อ(ล้อเล่นนะ) ปัจจัยอื่นที่น่าจะพบบ่อยในรั้วมหาลัยได้แก่

  1. บุคลิกบางอย่าง เช่น มีความมั่นใจสูง พึ่งพาคนอื่น มองโลกในแง่ร้าย
  2. เจอเหตุการณ์ที่กระทบกระเทือนจิตใจรุนแรง
  3. เป็นเพศที่สังคมไม่ยอมรับ
  4. ครอบครัวแตกแยก
  5. ติดยา

 

ภาวะแทรกซ้อน

  1. อ้วน นำไปสู่หัวใจ เบาหวาน
  2. เจ็บ ปวดทางกาย
  3. แอลกอฮอล์และติดยา
  4. มีปัญหาความสัมพันธ์กับคนในครอบครัว
  5. ความรู้สึกอยากฆ่าตัวตาย

 

เมื่อไหร่ต้องขอความช่วยเหลือ

แนวโน้มในรอบห้าปีที่ผ่านมาบอกว่าคนไทยเจ็บป่วยทางจิตเพิ่มขึ้น อย่างน้อย 1.5 ล้านคนโดยยังไม่รวมบางส่วนที่ไม่ยอมมารับบริการ สาเหตุหนึ่งคือภาพลักษณ์ของการไปหาหมอจิตเวชไม่ดี มองว่าทุกคนที่ไปหาหมอคือโรคจิตซึ่งไม่จริง หมอจิตเวชเหมือนที่ปรึกษาที่วางใจได้คนหนึ่งและสามารถจ่ายยาได้ด้วยถ้าจำเป็น

หาหมอทันทีหรือถ้ารู้สึกลังเล ให้ลองคุยกับเพื่อนหรือคนรัก เขาอาจช่วยคุณได้

“ท่านสามารถช่วยคนที่มีภาวะซึมเศร้า ไม่ให้ป่วยเป็นโรคซึมเศร้าได้… และเมื่อป่วยก็รักษาหายได้” world health day 2017

ที่มารูปภาพ : http://life1019.com/2015/08/its-ok-to-not-be-ok/

http://issue247.com/health/ways-to-tell-the-difference-between-sadness-anddepression/

เขียนเมื่อ โดย...

More to Read...

[TEDxChula] ธีร์ เชาว์ปรีชา : เพราะภาพถ่ายไม่ได้แค่บันทึกเหตุการณ์ “เนติวิทย์” นิสิตที่ก้าวเดินด้วยความเชื่อด้านสิทธิมนุษยชน พากินเมนูหวานเย็นรอบจุฬาฯส่งท้ายปีเก่า อุทยานจุฬาฯ: ของขวัญวันนี้เพื่อ 100 ปีข้างหน้า หมิว ธนียา : แอดมินเพจHIWSUS สู่การเป็น Social Media Planner TEDxChula

Comments

ปิดโหมดสีเทา