Chula Life

ชวนย้อนอดีต: เดินทางข้ามเวลากับพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีทางภาพฯ


โดย เมื่อ

ในปัจจุบัน เทคโนโลยีเกี่ยวกับการถ่ายภาพก้าวหน้าไปไกลมาก สามารถทำเป็นภาพเคลื่อนไหวและตกแต่งด้วยแอพพลิเคชั่นต่าง ๆ ได้ตามความพอใจ ไม่กี่นาทีหลังจากนั้นก็ได้รูปที่เอาไปอวดใครต่อใครได้มากมาย

เราจึงชวนทุกคนมาสละความเร่งรีบแล้วร่วมออกเดินทางไปยังอดีตของการถ่ายภาพกันที่ พิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีทางภาพในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (Museum of Imaging Technology) ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางภาพถ่ายและเทคโนโลยีทางการพิมพ์ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

DSC_2057

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งโดยศาสตราจารย์กิตติคุณศักดา ศิริพันธุ์ หัวหน้าภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางภาพถ่าย และเทคโนโลยีทางการพิมพ์ในขณะนั้น ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มและดําเนินการรณรงค์หางบประมาณและอุปกรณ์ด้านการถ่ายภาพ จากบริษัทและองค์กรต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เพื่อเฉลิมฉลองในโอกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ อีกทั้งเป็นครบรอบการถ่ายภาพของโลกที่มีมาครบ 153 ปี

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้รวบรวมเรื่อง (ไม่) ลับของกล้องต่างๆ กล้องถ่ายภาพหายาก และอุปกรณ์ทุกอย่างที่เกี่ยวกับการถ่ายภาพ ดังนั้นเพื่อความสนุกครบรสในการมาเยี่ยมชม เราจึงขอแนะนำให้ชวนเพื่อนของคุณ และติดต่อวิทยากรซึ่งเป็นอาจารย์ประจำภาควิชาก่อนการเข้าชม เพราะนอกจากจะได้เพลิดเพลินกับเรื่องเล่าต่างๆ แล้วยังได้เกร็ดความรู้เกี่ยวกับกล้องกลับบ้านอีกด้วย

DSC_2096

การจัดแสดงเริ่มต้นตั้งแต่ยุคก่อนที่จะมีการถ่ายภาพ จนเริ่มถ่ายภาพได้และเกิดภาพถ่ายแรกของโลก ไล่ตามวิวัฒนาการทางการถ่ายภาพอย่างต่อเนื่อง จากการใช้ฟิล์ม มาถึงยุคกล้องดิจิตอลที่เราใช้อยู่ในปัจจุบัน

ภาพเมืองไทยสมัยก่อน

การถ่ายภาพเข้ามาในดินแดนสยามตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 แต่ไม่ได้รับความนิยม เพราะตอนนั้นยังมีความเชื่อที่ว่า การถูกถ่ายภาพจะทำให้คนเราอายุสั้นลง ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 4 พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์ไทยพระองค์แรกที่ให้ฉายพระรูป โดยกระบวนการดาแกโรไทป์ คือการพิมพ์ภาพลงบนแผ่นโลหะที่มีน้ำหนัก ซึ่งพระองค์ได้ส่งพระฉายาลักษณ์ไปพระราชทานแก่ประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกา ซึ่งปัจจุบันยังคงเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑ์สมิธโซเนียน กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา ส่วนทางพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีทางภาพฯ ก็ได้ขอสำเนามาเป็นภาพถ่ายขาวดำเพื่อร่วมจัดแสดงด้วย

พระบรมฉายาลักษณ์บนแผ่นโลหะ

รัชกาลที่ 4 ยังสนพระทัยในวิทยาการสมัยใหม่ต่างๆ รวมไปถึงการถ่ายภาพจิ๋วและสแตนโฮป คือ อุปกรณ์ชิ้นนี้ถือเป็นของเล่นที่มีลักษณะคล้ายกล้องจุลทรรศน์เล็กๆ ที่นำเอารูปถ่ายมาย่อให้เล็กลงบนฟิล์มถ่ายภาพที่เคลือบบนแผ่นโลหะ แล้วติดภาพไว้ที่ปลายแท่งงาช้าง ซึ่งประดิษฐ์โดยนายเรอเน ดากรอง ช่างภาพและนักประดิษฐ์ชาวฝรั่งเศส พระองค์จึงทรงมีพระราชหัตถเลขาถึงดากรองโดยเขียนด้วยพระองค์เองเป็นภาษาฝรั่งเศสในการสั่งทำสแตนโฮปขึ้น

สแตนโฮป

ต่อมาในสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 5 พระราชทานกล้องและความรู้เกี่ยวกับกล้องและการถ่ายภาพให้แก่เจ้านายในราชสำนัก รวมไปถึงอุปกรณ์ที่หาชมได้ยากและสร้างความแปลกใจให้กับเรามาก นั้นก็คือ กล้องสามมิติและอุปกรณ์สำหรับดูภาพสามมิติ ในส่วนของกล้องสามมิติ หรือที่สมัยก่อนเรียกว่า กล้องตรีเนตรนั้น เป็นหลักการของเลนส์สองตัวในการถ่ายรูป โดยใช้ฟิล์มกระจก

เมื่อได้ภาพถ่ายที่อยู่บนฟิล์มกระจกเรียบร้อยแล้ว มาถึงส่วนที่เป็นอุปกรณ์สำหรับดูภาพสามมิติ หรือสมัยก่อนเรียกว่า ถ้ำมอง เป็นของเล่นที่ได้รับความนิยมอย่างมากของเจ้านายในราชสำนัก เมื่อส่องดูจะพบกับภาพสามมิติคล้ายกับปัจจุบันที่เราใช้แว่นตาในการชมภาพยนตร์สามมิติ เป็นหลักการที่นำรูปสองรูปมาซ้อนกัน (stereo viewer) ซึ่งภาพที่เราจะได้เห็นนั้นเป็นภาพถ่ายบ้านเมืองในอดีตที่หาชมได้ยากเช่นกัน

นอกจากของเล่นของเจ้านายในราชสำนักแล้ว ภายในพิพิธภัณฑ์ยังจัดแสดงกล้องถ่ายภาพส่วนพระองค์ของรัชกาลที่ 5 รัชกาลที่ 7 และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอฯ จัดแสดงไว้ให้ชมกันด้วย

กล้องถ่ายภาพส่วนพระองค์
กล้องถ่ายภาพส่วนพระองค์

กล้อง… ของเล่นที่จริงจัง

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ได้รับความร่วมมือจากองค์กรต่างๆ ในการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ขึ้น รวมไปถึง กล้องนิคอน (Nikon) ทองคำ ที่ได้รับบริจาคมาจากบริษัท นิคอน จำกัด โดยผลิตขึ้นมาในโลกนี้เพียง 500 ตัวเท่านั้น

กล้อง Nikon ทองคำ
กล้อง Nikon ทองคำ

หรือสำหรับใครที่เป็นแฟนละครแนวสืบสวนสอบสวนหรือละครที่เกี่ยวกับสายลับ  ต้องประทับใจกับกล้องสายลับ ซึ่งมักจะมีขนาดกะทัดรัด และมาในรูปแบบที่ใครๆ ก็คาดไม่ถึง เช่น บุหรี่ กล้องส่องทางไกล ยางลบ ไฟแช็ก ฯลฯ ถ้าใครพบเห็นก็ล้วนคิดไปว่าเป็นของเล่นสะสมที่ใช้งานไม่ได้จริงแน่นอน

ที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ยังมีกล้องถ่ายภาพอีกมากมายที่แค่ได้เห็นก็ตื่นเต้นแล้ว โดยเฉพาะชื่อผู้บริจาคที่ติดอยู่ที่กล้องแต่ละตัว บางชื่อชวนให้แปลกใจเมื่อรู้ว่าคนคนนี้ก็เป็นนักสะสมกล้องตัวยงด้วย กล้องทุกตัวเก็บรักษาอยู่ในสภาพดีและยังสามารถใช้งานได้จริง สิ่งของทุกชิ้นในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ล้วนมีคุณค่าในทางประวัติศาสตร์ ทางจิตใจ และทางการศึกษา ขุมทรัพย์อันล้ำค่าอยู่ใกล้แค่เอื้อม รอให้ชาวจุฬาฯ ไปเยี่ยมชม
DSC_2077

 

ขอขอบคุณข้อมูลจาก ผศ.ดร.ชวาล คูร์พิพัฒน์

ถ่ายภาพโดย วัชราวลี หุตะวัฒนะ (นิติศาสตร์)

เขียนเมื่อ โดย...

More to Read...

REG WAR: บทสัมภาษณ์สุด exclusive ของ “สำนักงานการทะเบียน” ค่ายอาสา: ใครเป็นผู้ให้ ใครเป็นผู้รับ? แมวแบทแมน: เซเลบประจำคณะอักษรศาสตร์ แมว = หมา: ก้อนขนเดินได้แห่งใต้ถุนนิเทศฯ TIMELIE: เกมไทยไม่แพ้ชาติใดในโลก

Comments

ปิดโหมดสีเทา